Friday, June 22, 2007

Έντεκα (εικόνες από την πιο τέλεια παιδική εικονογράφηση)

moomin


Είδα τα Μούμιν στον ύπνο μου. Ήταν αρκετά απ’ αυτά στο σαλόνι του πατρικού μου. Σκεφτόμουν: «Να! Tο ήξερα ότι υπάρχουν στ’ αλήθεια» και τους χάιδευα τα κεφαλάκια. Ξαφνικά άρχισαν να κάνουν σαν τρελά κι άρχισαν να τρέχουν προς τον υπολογιστή. Πήδηξαν μέσα το ένα μετά το άλλο και ενώθηκαν φτιάχνοντας ένα υπέροχο wallpaper, χρωματική πανδαισία…
Η όλη ιστορία ξεκίνησε πριν από τρεις μήνες.
Σ’ ένα χαρτοκιβώτιο με παλιά παιδικά βιβλία μου που βρήκα στο πατρικό μου βρήκα και το Τρελό Καλοκαίρι στη Χώρα των Μούμιν της Φινλανδής Tove Jansson. Δε νομίζω να το είχα διαβάσει μικρός (αν και θυμάμαι τη σειρά κινουμένων σχεδίων). Το διάβασα λοιπόν και ήταν υπέροχο. Λιτό αλλά γεμάτο φαντασία, αφελές αλλά και ιδιοφυώς σαρκαστικό.


img211Αυτό που με ξετρέλανε όμως ήταν η εικονογράφηση - την οποία έκανε η ίδια η συγγραφέας. Έργο τέχνης. Μόλις τελείωσα το διάβασμα έτρεξα στην Πρωτοπορία για να παραγγείλω το πρώτο βιβλίο (απ’ ό,τι κατάλαβα είχα διαβάσει το sequel).
Πέρασαν σχεδόν δυο μήνες μέχρι να το βρουν – ο εκδοτικός οίκος είχε κλείσει, ο διανομέας είχε μετακομίσει κλπ. Τελικά μου το βρήκαν και το διάβασα σε μια νύχτα. Θεώρησα πως επρόκειτο για κάποιο παραγνωρισμένο παιδικό αριστούργημα που μόνο εγώ είχα ανακαλύψει.

Μέσα Μαΐου βλέπω τη Εurovision ζωντανά από τη Φινλανδία και σ’ ένα απ’ τα κλιπάκια που διαφήμιζαν τη χώρα ανάμεσα απ’ τα τραγούδια ξαναείδα ένα Μούμιν.
moomin_valley_022


Λίγες μέρες μετά στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, στο Φινλανδικό περίπτερο είδα μια έγχρωμη έκδοση, σαν λεύκωμα, με τα πιο τέλεια σχέδια των Μούμιν. Αποφάσισα να μιλήσω στην κυρία που ήταν υπεύθυνη του Φινλανδικού περιπτέρου. Με σκανδιναβική ευγένεια με άκουσε να διηγούμαι με ενθουσιασμό την γνωριμία μου με τα βιβλία και μου είπε ότι τα Μούμιν είναι σχεδόν εθνικοί ήρωες της χώρας της.
1989992661bfccbb04aqp9Μου μίλησε για τη συγγραφέα, για τους μύθους αλλά και για το θεματικό (αλά Disneyland) πάρκο που υπάρχει στη Φινλανδία στο οποίο πηγαίνει κάθε καλοκαίρι με την οικογένειά της. Προσπάθησα να αγοράσω το λεύκωμα με τις έγχρωμες ολοσέλιδες εικόνες αλλά τα ξένα περίπτερα πουλούσαν μόνο σε εκδοτικούς οίκους κι όχι λιανική.
Μετά το πρόσφατο όνειρό μου έψαξα εικόνες στο ίντερνετ και βρίσκοντας φωτογραφίες απ’ τις εικονογραφήσεις των βιβλίων συνειδητοποίησα ότι σε διάφορα μέρη του κόσμου, απ’ τη Βραζιλία ως την Ιαπωνία τα Μούμιν χρησιμοποιούνται σε οτιδήποτε μπορούσα να φανταστώ: κινούμενα σχέδια, κουκλοθέατρα, γραμματόσημα, κόμικ-στριπ, καφετέριες, πάρκα διασκέδασης, πιτζάμες, κουκλάκια και πάει λέγοντας.
8673461510-0-large


*Λίγα λόγια για τη συγγραφέα-εικονογράφο (από διάφορες πηγές, κυρίως όμως wikipedia): η Τόβε Γιάνσον γεννήθηκε στο Ελσίνκι το 1914. Λάτρευε τη θάλασσα (κάθε καλοκαίρι η οικογένειά της πήγαινε στον κόλπο της Φινλανδίας, ενώ ως ενήλικη έζησε σ' ένα μικρό νησάκι που λέγεται Klovharu) και η αγάπη της για το νερό επηρέασε και τα βιβλία της.
Στη δεκαετία του '30 σπούδασε Τέχνη. Είναι πιο γνωστή ως συγγραφέας αλλά πολλοί -και εγώ- θαυμάζουν περισσότερο τις ζωγραφιές της.
moomin_valley_021
Ξεκίνησε να σχεδιάζει γελοιογραφίες για σατιρικά περιοδικά: μια απ' τις πιο αμφιλεγόμενες δουλείες της έδειχναν τον Χίτλερ με πάνες μωρού να κλαίει και γύρω του Ευρωπαίους ηγέτες να προσπαθούν να παρηγορήσουν το μωράκι δίνοντάς του παιχνίδια, κομμάτια της Αυστρίας, της Τσεχοσλοβακίας, της Πολωνίας κλπ.
Σ' αυτές τις πολιτικές γελοιογραφίες εμφανίστηκαν τα Μούμιν για πρώτη φορά, ως ένα σχεδιάκι δίπλα στην υπογραφή της. Αυτά τα πρώτα Μούμιν ήταν λεπτά και άσχημα κι είχαν μια διαβολική ουρά, αργότερα όμως έγιναν στρουμπουλά και καλοκάγαθα.
Η έμπνευση γι' αυτά ήρθε απ' τον θείο της που όταν ήταν μικρή την πίεζε να φάει λέγοντας της ότι ένα Μούμιν-Τρολλ ζούσε στο ντουλάπι της κουζίνας και φυσούσε ψυχρό αέρα στο λαιμό των άτακτων κοριτσιών.
Έγραψε περίπου δέκα βιβλία με τα Μούμιν αλλά το αριστούργημά της θεωρείται το Καλοκαίρι στη Χώρα των Μούμιν (όντως) που σατιρίζει το χώρο του θεάτρου. Πολλά απ' αυτά ήταν αλληγορικά και ενσωμάτωναν 'ενήλικα' θέματα όπως τα πυρηνικά όπλα κ.α.
Παράλληλα η Γιάνσον εικονογραφούσε κι άλλα βιβλία όπως το Χόμπιτ του Τόλκιν και την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων του Κάρολ.
Τα Μούμιν μεταφράστηκαν σε 33 γλώσσες κι η συγγραφέας/εικονογράφος κέρδισε το βραβείο "Χανς Κρίστιαν Άντερσον" για το σύνολο της δουλειάς της το 1966.
Η Τόβε Γιάνσον πέθανε το 2001, σε ηλικία 87 ετών.



muumi
[*στο youtube: 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 ]

18 comments:

YO!Reeka's said...

το θυμάμαι νομίζω....

Διαμαντής Κυριακάκης (diamantisK) said...

Τι ονειρικά που είναι όλα αυτά..

enteka said...

καλημέρα!
[ένα απ'τα βιντεάκια (το 4 νομίζω) συνδυάζει δύο απ' τα γνωστότερα πράγματα της φινλανδικής ποπ κουλτούρας: σε μια ντισκοτέκ ένα γιγαντόσωμο Μούμιν-κούκλα χορεύει μαζί με δεκάδες παιδάκια στο ρυθμό του Hard Rock Hallelujah των Lordi.]

:)

Μαριλένα said...

αξέχαστες παιδικές αναμνήσεις...

neutrino said...

στην τηλεοραση δεν τα εβλεπες ποτε; θυμαμαι και το τραγουδακι.
αξιολατρευτα! "ειναι μουουουουμιν, οι μουουουουμιν" ;)

Non Private Life said...

Μήπως να οργανωθεί λίγο η ελληνική μπλογκόσφαιρα και με υπόμνημα στο Νικήτα Κακλαμάνη να ζητήσει μισό τετραγωνικό μονιμότητας για τη Μαλβίνα Κάραλη στο Α' Νεκροταφείο;

enteka said...

(εννοείται. σου έστειλα comment)

a female Darcy said...

popo ti mou thimises tora.. thn seira thn evlepa pitsiriki kai mporo na po oti simpathousa idietaera to strimmeno koritsaki...asxeto alla exo thermometro kai mpimpxlimpidi gia to kinhto mumin.

Rodrigo said...

Oi, achei teu blog pelo google tá bem interessante gostei desse post. Quando der dá uma passada pelo meu blog, é sobre camisetas personalizadas, mostra passo a passo como criar uma camiseta personalizada bem maneira. Até mais.

gazakas said...

enteka, λιγάκι άσχετο, αλλά πήρες το mail μου στο gmail;

enteka said...

female darcy: και θερμόμετρο!?! τέλειο!

rodrigo, gamiseta

gazaka, όχι!

Marios said...

exei poli kairo pou psaxnw na vrw plirofories gia tous moumin kai na pou iparxoun. ta videakia distixws afairethikan logo copyright....

makari na mporousame na 3anadoume ti metaglotismeni sira
pa pa pa pa pa pa pa pa pa papa ma ma mama mama mama mama :P

«ΤΟ ΤΈΡΑΣ TΗΣ ΑΜΆΘΕΙΑΣ» said...

Υπέροχη η... "συμμορία" (και) των ΕΝΤΕΚΑ!!!
ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ!

AMF said...

ta album MOOMIN ta vriskeis sto amazon.com se foveri ekdosi k kali timi..
den xreiazetai na psaxeneis allou..
k egw pao ekei ta pira..

enteka said...

thanks!

Tami said...

Tora eida to post sou kai ithela na afisw ena comment as einai kai me 3 xronia kathusterisi.Exw episkeftei arketes fores tin filandia kai nai pragmatika ekei einai ethnikoi irwes ,pws exoume emeis ta tsoladakia autoi exoun to moomin.exw dei mono 2 episodeia giati den mporousa na vrw agglikous ypotitloys alla itan pragmatika magiko!!!!
ps:exw 2 meres pou anakalupsa to blog sou kai 2 meres den exw xekollisei apo auto :P

enteka said...

γεια σου Tami!

σ' ευχαριστώ που μας είπες για τα Μούμιν στη Φινλανδία (ζηλεύω που έχεις πάει, και μάλιστα αρκετές φορές!)

Είναι μεγάλο το μπλογκ οπότε φοβάμαι ότι θα σου φάει αρκετή ώρα για να το ξεκοκαλίσεις ;)

:):)

Anonymous said...

αχ ηταν υπεροχα, δεν υπαρχουν πουθενα πια..εννοω το βιβλιο..το θυμαμαι ,το ειχα οταν ημουν μικρη! στην tv δεν τα εχω δει..αχ εκεινο το καπελο που εβγαζε βυσσιναδα! μου 'χει μεινει! :D